Het zal u maar gebeuren: van het ene op het andere moment kunt u niet meer bij de gegevens op uw computer of bedrijfsnetwerk. Vervolgens verschijnt er een bericht waarin u wordt gevraagd een aanzienlijk bedrag te betalen om weer toegang te krijgen tot uw eigen bestanden.
Ransomware is een verzamelnaam voor kwaadaardige software die bestanden op computers en netwerken versleutelt. Zonder de juiste sleutel zijn deze bestanden niet meer toegankelijk. Hierdoor kunnen bedrijfsprocessen stil komen te liggen, omdat programma’s niet meer werken en belangrijke gegevens niet meer beschikbaar zijn. De criminelen achter de aanval eisen vervolgens losgeld (ransom) in ruil voor de sleutel waarmee de bestanden weer toegankelijk worden gemaakt.

Hoe komt u aan die ransomware?
Cybercriminelen gebruiken verschillende methoden om ransomware binnen een organisatie te krijgen. Veelvoorkomende manieren zijn:
- Phishingmails met schadelijke links of bijlagen.
- Geïnfecteerde bestanden die worden gedownload.
- Misbruik van kwetsbaarheden in verouderde software.
- Gestolen wachtwoorden of onbeveiligde externe verbindingen.
- Een hack waarbij een aanvaller toegang krijgt tot een computer of netwerk en daar ransomware installeert.
Eén onoplettend moment van een medewerker kan soms al voldoende zijn om een aanval mogelijk te maken. Daarom is niet alleen goede techniek belangrijk, maar ook bewustwording binnen uw organisatie.
En hoe komt u weer van die ransomware af?
De beste oplossing is natuurlijk voorkomen dat ransomware binnenkomt. Maar wat als het toch gebeurt?
Sommige organisaties kiezen ervoor om het geëiste losgeld te betalen. Dat is echter geen garantie dat de bestanden daadwerkelijk worden teruggegeven. Bovendien moedigt betalen deze vorm van criminaliteit aan. Overheidsinstanties en beveiligingsexperts adviseren daarom meestal om geen losgeld te betalen.
Een betere oplossing is het terugzetten van schone back-ups. Daarmee kunt u uw systemen herstellen zonder afhankelijk te zijn van criminelen. Dit lukt echter alleen als de back-ups volledig, actueel en goed beschermd zijn.
Daarnaast kunnen gespecialiseerde cybersecuritybedrijven soms helpen bij het onderzoeken van de aanval en het herstellen van systemen. In sommige gevallen zijn er hulpmiddelen beschikbaar om bepaalde varianten van ransomware te ontsleutelen, maar dit is lang niet altijd mogelijk.
Moderne ransomware-aanvallen gaan bovendien vaak verder dan alleen het versleutelen van bestanden. Criminelen proberen regelmatig ook gevoelige gegevens te kopiëren. Vervolgens dreigen zij deze informatie openbaar te maken als er geen losgeld wordt betaald. Dit wordt ook wel dubbele afpersing (double extortion) genoemd.
De schade van ransomware gaat vaak verder dan het losgeld
Veel ondernemers denken bij ransomware vooral aan het losgeld dat criminelen eisen. In de praktijk is de schade vaak veel groter.
Wanneer medewerkers niet meer bij hun bestanden kunnen, kunnen offertes niet worden gemaakt, orders niet worden verwerkt en klanten niet worden geholpen. Ook e-mail, boekhoudsoftware, planningssystemen en andere belangrijke bedrijfsapplicaties kunnen uitvallen.
Daarnaast kost het herstellen van systemen vaak veel tijd. Medewerkers kunnen hun werk niet uitvoeren terwijl ICT-specialisten bezig zijn met onderzoek en herstelwerkzaamheden. Hierdoor lopen de kosten snel op, zelfs als er geen losgeld wordt betaald.
Voor veel bedrijven is de uitval van systemen uiteindelijk duurder dan het losgeld zelf.
Een back-up alleen is niet altijd voldoende
Veel ondernemers denken dat zij veilig zijn zolang er maar een back-up wordt gemaakt. Helaas is dat niet altijd het geval.
Criminelen proberen tegenwoordig vaak eerst de back-ups te verwijderen of te versleutelen voordat zij ransomware activeren. Daarom is het belangrijk dat ten minste één back-up niet rechtstreeks bereikbaar is vanaf het bedrijfsnetwerk.
Ook is het verstandig om regelmatig te controleren of back-ups daadwerkelijk kunnen worden teruggezet. Een back-up die niet werkt wanneer u deze nodig heeft, biedt uiteindelijk weinig bescherming.
Een goede back-upstrategie is daarom minstens zo belangrijk als het maken van de back-up zelf.
Hoe sneller een aanval wordt ontdekt, hoe kleiner de schade
Veel ransomware-aanvallen beginnen niet direct met het versleutelen van bestanden. Vaak weten criminelen eerst ongemerkt toegang te krijgen tot een computer of gebruikersaccount. Vervolgens proberen zij zich verder door het netwerk te bewegen en waardevolle gegevens te verzamelen.
Dat proces kan dagen of zelfs weken duren voordat de ransomware daadwerkelijk wordt geactiveerd.
Door computers, servers en netwerken actief te monitoren kunnen verdachte activiteiten vaak vroegtijdig worden ontdekt. Hierdoor kan een aanval soms worden gestopt voordat er grote schade ontstaat.
Juist voor kleinere bedrijven, die meestal geen eigen ICT-afdeling hebben, kan professionele monitoring een belangrijk onderdeel van de beveiliging zijn.
Zo voorkomt u ransomware
Het voorkomen van ransomware is veel eenvoudiger en goedkoper dan het herstellen van de schade achteraf. Daarom zijn goede beveiligingsmaatregelen essentieel.
Belangrijke maatregelen zijn:
- Maak regelmatig back-ups van alle belangrijke gegevens.
- Bewaar minimaal één back-up buiten het bedrijfsnetwerk.
- Controleer regelmatig of back-ups daadwerkelijk kunnen worden teruggezet.
- Zorg ervoor dat software, besturingssystemen en beveiligingsprogramma’s altijd up-to-date zijn.
- Gebruik een professionele firewall en moderne antivirus- of endpointbeveiliging.
- Beperk gebruikersrechten tot wat medewerkers daadwerkelijk nodig hebben.
- Train medewerkers in het herkennen van phishingmails en andere digitale risico’s.
- Gebruik multifactor-authenticatie (MFA) voor e-mail, Microsoft 365 en andere belangrijke systemen.
- Laat uw netwerk en beveiliging regelmatig controleren.
Met multifactor-authenticatie (MFA) is naast een wachtwoord nog een extra verificatiemethode nodig, bijvoorbeeld een code uit een authenticatie-app, een beveiligingssleutel of biometrische verificatie zoals een vingerafdruk of gezichtsherkenning. Hierdoor wordt het voor criminelen veel moeilijker om toegang te krijgen tot uw systemen.
Hulp bij bescherming tegen ransomware
Nomad IT kan u helpen bij het beschermen van uw computers, servers, netwerken en mobiele apparaten tegen ransomware en andere vormen van malware.
Wij verzorgen onder andere back-upoplossingen, firewallbeheer, antivirusbescherming, monitoring en beveiligingscontroles. Door systemen continu te bewaken kunnen veel dreigingen vroegtijdig worden ontdekt en aangepakt.
Daarnaast kunnen wij adviseren over veilige werkplekken, Microsoft 365-beveiliging, multifactor-authenticatie, netwerkbeveiliging en het opzetten van een betrouwbare back-upstrategie. Zo verkleint u de kans op een succesvolle aanval en bent u beter voorbereid als er toch iets gebeurt.
Wilt u meer weten over de mogelijkheden om uw bedrijf beter te beschermen tegen ransomware? Neem dan contact met ons op. Wij adviseren u graag over passende beveiligingsmaatregelen en helpen u bij het opzetten van een veilige en betrouwbare IT-omgeving.
Op onze contactpagina vindt u alle mogelijkheden om contact met ons op te nemen.