Test: Kan u online fraude herkennen?

2 van de 3 Nederlanders krijgen jaarlijks minimaal 1 keer te maken met een poging van cybercriminelen om hen te misleiden. En dat doen deze oplichters met akelig veel succes, want ieder jaar zijn ruim 2,4 miljoen Nederlanders slachtoffer van cybercriminaliteit.

Hoe alert u ook bent, online criminelen worden steeds slimmer, en dat geldt ook voor de hulpmiddelen die ze gebruiken. Zo kunnen via AI voor u persoonlijk bekende stemmen heel realistisch worden nagebootst.

Kan u iedere misleidende mail herkennen?

De overheid is daarom de campagne Laat je niet interneppen gestart. Via de website van die campagne kunt u zichzelf in de Phishkraam testen op uw vermogen om de aanwijzingen te herkennen die aangeven dat een e-mail of ander soort bericht misleidend is of kan zijn.

Een aantal van de kenmerken (met voorbeelden):

• Tijdsdruk (alleen een dagdeel een megakorting)
• Verwijzing naar een website met een misleidende of foutieve naam (Nomad1T.nl)
• Een website die niet overeenkomt met de website van de verzender (kpn.x.nl verwijst naar x.nl en niet naar kpn.nl)
• Dreigement (account wordt geblokkeerd als er niet geklikt wordt)
• Gevaar (“uw account is gehackt”)
• U wordt nieuwsgierig gemaakt (“ben jij dit op deze video?”)
• Een onrealistisch mooi aanbod (hele even 80% korting)

Vooral de tijdsdruk is een gevaarlijke factor. Door eerst een dreigement te uiten of een gevaar te benoemen, en vervolgens te suggereren dat er heel snel gehandeld moet worden, klikken veel mensen al op een link voordat ze hebben nagedacht. Tip: denk even een paar seconden na voordat u klikt.

Telefonische misleiding

Niet alleen per e-mail, social media en websites worden veel mensen misleid, ook telefonisch zoeken cybercriminelen contact. Ze doen zich daarbij voor als een bekende. Dat kan een medewerker zijn van een bedrijf waar u klant bent, maar ook een persoonlijk bekende, of zelfs een familielid. Via AI kunnen namelijk heel gemakkelijk bestaande stemmen levensecht worden nagebootst.

Telefonische oplichters kunnen heel geraffineerd te werk gaan. Ze zijn overtuigend, kunnen op emotie inspelen en kunnen u er vaak goed van overtuigen dat er gevaar dreigt en dat snel handelen noodzakelijk is.

Neem altijd de tijd om de situatie te overdenken en eventueel via een andere weg te controleren. Verder vragen bedrijven nooit telefonisch om wachtwoorden of toegang tot uw account of computer. Kijk op veiliginternetten.nl voor veel meer tips en informatie om cyberfraude te voorkomen.

Behoort u tot de ruim 2,4 miljoen Nederlanders die al slachtoffer zijn geworden? Raadpleeg dan de volgende sites:

• Bent u opgelicht of vreest u dat? Meld dit dan bij de Fraudehelpdesk.
• Doe altijd aangifte van online oplichting bij de politie. U kunt online aangifte doen.